Cyberspionage

Digitale spionage vormt een serieuze bedreiging voor de nationale veiligheid. Nederland is met zijn open samenleving en zijn grote technische en wetenschappelijke kennis en economische positie een aantrekkelijk doelwit voor spionage.

Ook het lidmaatschap van de EU, de NAVO en de VN draagt daaraan bij.

Het stiekem of onder valse voorwendselen verwerven van informatie door andere landen vormt een bedreiging voor de nationale veiligheid. Er wordt hierbij steeds meer gebruik gemaakt van digitale middelen. Onderzoek hiernaar is een taak van de AIVD.

Uit AIVD-onderzoek blijkt dat buitenlandse overheden op heimelijke wijze proberen gevoelige politieke, militaire, technisch-wetenschappelijke en economische informatie in Nederland te verzamelen. Ook worden digitale middelen ingezet om dissidenten en oppositionele groeperingen te monitoren.

Spionage hoort in sommige landen tot buitenlandpolitiek

Nederlandse overheidsinstellingen zijn doelwit van omvangrijke en hardnekkige digitale spionageaanvallen. De AIVD ziet dat een groot aantal buitenlandse inlichtingendiensten in Nederland actief is. Sommige landen zien inlichtingenactiviteiten als een natuurlijk onderdeel van hun economische en buitenlandpolitiek. Zij willen achterhalen waar een ander land mee bezig is.

De AIVD ziet dat diverse statelijke actoren structureel particuliere ICT-bedrijven als cover gebruiken om hun digitale spionageactiviteiten te verhullen. Daarnaast worden ICT-bedrijven en academische instellingen ingezet voor ontwikkeling en programmering van malware.

Daders cyberaanvallen vaak moeilijk te achterhalen

Het is vaak heel moeilijk om vast te stellen uit welke hoek een cyberdreiging komt. Een aanvaller doet alsof iemand anders achter de aanval zit. En zelfs als het vermoeden in de richting van een bepaalde staat gaat, is niet zeker of de aanval vanuit de overheid gebeurt.

Staten kunnen ook, bijvoorbeeld door de ‘inhuur' van criminele knowhow, relatief eenvoudig de beschikking krijgen over cyberkennis. Digitale aanvallen zijn daardoor moeilijk te relateren aan overheidsinstanties, waardoor statelijke betrokkenheid te allen tijde ontkend kan worden.

Waarin zijn staten geïnteresseerd?

Verschillende staten maken op een bijna industriële schaal gebruik van digitale aanvallen om hun geopolitieke, militaire en economische belangen te dienen. Dit wordt onder meer gerealiseerd door vergaande geautomatiseerde uitvoering van digitale aanvallen.

Bedrijfsleven slachtoffer van digitale spionage

De AIVD ziet ook dat statelijke actoren op zoek zijn naar economische informatie. Het bedrijfsleven is in toenemende mate slachtoffer van digitale spionage. De AIVD verricht onderzoek naar aanvallen op Nederlandse bedrijven in de topsectoren ICT, maritieme technologie, biotechnologie, chemie, energie en lucht- en ruimtevaart. De aanvallen zijn met name gericht op het vergaren van intellectueel eigendom en bedrijfsgeheimen. Ook worden buitenlandse (defensie)bedrijven aangevallen. Behalve persoonsgegevens worden zeer gevoelige en geavanceerde maritieme, ICT-, energie- en defensietechnologieën gestolen. Verlies van deze informatie schaadt de concurrentiepositie van de getroffen bedrijven en daarmee ook de concurrentiepositie van de Nederlandse economie en brengt potentieel de nationale veiligheid in gevaar.

Nederlandse infrastructuur misbruikt voor digitale aanvallen

Ons land is bovendien aantrekkelijk als doorvoerhaven voor digitale aanvallen. De AIVD ziet aanvallen die misbruik maken van onze infrastructuur voor aanvallen op derde landen. Hierdoor wordt Nederland ongewild betrokken bij de verspreiding van digitale aanvallen die een inbreuk vormen op de economische, militaire en politieke belangen van bondgenoten.