Spion

Met mijn functie is iets bijzonders aan de hand. Eigenlijk bestaat die niet. En toch ook weer wel. Je zou alle medewerkers van de AIVD spion kunnen noemen. Maar geen enkele medewerker van de AIVD doet het werk dat je een spion in de film ziet doen. Niemand bij de AIVD heeft bijvoorbeeld het beroep van James Bond.

Ons werk ziet er al anders uit omdat medewerkers van de AIVD niet met een wapen lopen. Maar het is vooral zo dat het werk dat James Bond doet uit meerdere AIVD-functies bestaat.

Uit hoeveel AIVD-functies bestaat het werk van bijvoorbeeld James Bond?

Laat ik eerst zeggen dat sommige dingen die James Bond doet, niemand doet bij de AIVD. Geen enkele medewerker van de AIVD draagt een wapen, laat staan dat we iemand mogen vermoorden. Kort gezegd houd je dan over dat James Bond met mensen contact maakt om informatie te verkrijgen. Ook plaatst hij wel eens een microfoontje of een camera op een handige plek. En hij volgt en observeert personen. Deze drie werkzaamheden worden bij de AIVD door drie verschillende functies uitgevoerd. Voor het contact met mensen hebben wij de acquisiteur. Het plaatsen van een microfoontje of een camera wordt door de elektronicus gedaan. En dan hebben we nog de observant. Hij of zij is er speciaal voor om personen te volgen en te observeren.

Mogen jullie mensen arresteren?

Nee, dat is een taak van de politie. In Nederland hebben we een aparte inlichtingen- en veiligheidsdienst, de AIVD, en daarnaast de politie. Wanneer wij aanwijzingen hebben dat iemand concreet plannen aan het maken is om de nationale veiligheid in gevaar te brengen, dan schrijven wij een ambtsbericht. Dat is een soort brief aan justitie. In die brief staat informatie waar de politie weer verder onderzoek naar kan doen. Uit het politieonderzoek komt dan als het goed is genoeg bewijsmateriaal naar boven om iemand te arresteren. De AIVD kan er op deze manier via een omweg voor zorgen dat mensen die slechte plannen hebben, tegen worden gehouden. Soms doen wij dat ook direct zelf. Dan gebeurt dat niet door iemand op te pakken of aan te houden. Maar we kunnen iemand die gevaarlijke plannen heeft, wel laten weten dat we op de hoogte zijn van de plannen, zodat diegene ze niet meer durft uit te voeren.

Hoe gevaarlijk is het werken bij de AIVD?

Voor de meeste medewerkers van de AIVD is het werk veilig. Zij werken op kantoor. Maar de mensen die de functie hebben van acquisiteur, elektronicus of observant, komen ook buiten. Zij moeten er voor zorgen dat mensen niet door hebben waar ze mee bezig zijn. Dat kan soms best spannend zijn. Maar van heel weinig mensen van de AIVD is in de buitenwereld bekend dat ze hier werken, zoals de directeur-generaal van de AIVD. De andere mensen op de afbeeldingen zijn dan ook geen echte medewerkers van ons.

Is er een bepaalde leeftijd voor mensen die bij jullie werken?

Om bij de AIVD te mogen werken, moet je minimaal 18 jaar oud zijn. Voor de meeste functies heb je een HBO-opleiding nodig of moet je gestudeerd hebben aan de universiteit. Als je 65 jaar bent, ga je met pensioen.

Waar kun je een spion aan herkennen?

Als het goed is, kun je een ‘spion', oftewel een medewerker van de AIVD, nooit herkennen. We dragen niet allemaal een hoed en een lange regenjas en zitten ook niet voortdurend van achter een krant op een bankje naar mensen te gluren.