De mens als toegang tot informatie

Niet altijd zijn mensen zich ervan bewust dat zij kennis hebben van gevoelige en interessante informatie. Daardoor kunnen ze soms onbewust informatie prijsgeven aan buitenlandse inlichtingendiensten.

Soms langzaam en ongemerkt, soms brutaler en meer confronterend

Buitenlandse inlichtingendiensten gaan op verschillende manieren te werk wanneer ze via mensen informatie willen bemachtigen. Soms gebeurt het langzaam en ongemerkt. Soms zijn diensten veel brutaler en meer confronterend. Er zijn drie belangrijke en vaak voorkomende methodes: Cultivering, Chantage en Bewust lekken.

Cultivering

Het langzaam winnen van iemands vertrouwen. Dit begint vaak heel natuurlijk met een individuele vriendschap. Na verloop van tijd krijgt de 'vriend' steeds meer attenties van de inlichtingenofficier en lijkt het op een gegeven moment vanzelfsprekend om tegenprestaties te verlenen: in het ergste geval het geven van vertrouwelijke of geheime informatie.

Chantage

Een klassieke methode is een persoon die een interessante positie heeft binnen de overheid of het bedrijfsleven in een chantabele positie te manoeuvreren. Bijvoorbeeld door sexuele escapades uit te lokken en daar bewijsmateriaal van te verzamelen. Vervolgens vraagt de inlichtingenofficier de persoon om mee te werken met de buitenlandse inlichtingendienst, in ruil voor het stil houden van de feiten. Ook deze methode wordt zorgvuldig opgebouwd en kan beginnen met een warme vriendschap. Hier worden soms jaren voor uitgetrokken.

Bewust lekken

Werknemers worden soms door inlichtingenofficieren aangespoord bewust informatie te lekken. De medewerker doet dit met uiteenlopende motieven, zoals bijvoorbeeld geld, persoonlijk gewin, erkenning, gevoelens van onvrede en wraak. De inlichtingenofficier speelt hier bewust op in.