Mannen, vrouwen en kinderen bij ISIS

Bij aankomst in ISIS-gebied worden mannen gescheiden van vrouwen en eventuele kinderen.

Mannen

Alle mannen doorlopen een specifiek traject bij binnenkomst. Elke man die uitreist naar ISIS-gebied moet trouw zweren aan de ‘kalief’. Dit maakt hem ISIS-lid en verplicht hem om bevelen van ISIS op te volgen. Voordat hij echter toegang krijgt tot ISIS-gebied, wordt de nieuwe rekruut uitgebreid ondervraagd, om te controleren of hij geen spion is. Daarnaast krijgt hij een opleiding waarin hij in het gedachtegoed van ISIS onderwezen wordt. Als hij definitief tot ISIS is toegelaten, krijgt de man een militaire en fysiek zware training van enkele weken, waarbij onder meer aan bod komt hoe hij met vuurwapens om moet gaan.

Het ISIS-lid kan in beginsel zelf kiezen welke rol hij bij de groepering gaat vervullen. Wel maakt ISIS een inschatting van eventueel voor de groepering nuttige vaardigheden die een nieuwe rekruut met zich meebrengt, zoals een technische opleiding, ICT-ervaring, talenkennis of een medische achtergrond. Op basis van zijn achtergrond krijgen sommige leden bewust een bepaalde rol toegewezen. Specifiek daartoe geselecteerde mannen kunnen zelfs door ISIS worden getraind en teruggestuurd om aanslagen in Europa te plegen.

De meeste uitreizigers kunnen een keuze maken tussen het verrichten van ondersteunende taken, actief zijn als strijder of het plegen van een zelfmoordaanslag. Over het algemeen hebben de meeste uit Nederland uitgereisde mannen een voorkeur voor een leven als strijder. Een voorbeeld van een niet-militaire functie die uitgereisde jihadisten bekleden, is die van agent voor de Hisba, de religieuze politie, die mensen op straat aanspreekt, beboet of arresteert als ze de regels van ISIS overtreden. Ook doen veel mannen volop aan rekrutering en het verspreiden van propaganda.

Mannen, die trouw hebben gezworen aan de ‘kalief’, moeten altijd oproepbaar zijn voor de strijd. Met andere woorden: als de nood aan de man is, moet iedereen meevechten. Voor hun diensten krijgen mannen van ISIS een klein salaris, om in de basisbehoeftes te voorzien. Wie strijdt, krijgt meer betaald dan wie een niet-militaire rol vervult.

Het leven van een ISIS-strijder bestaat voor een groot deel uit wachtlopen en het bewaken van checkpoints en andere locaties. Van de een op de andere dag kan zijn militair leider of emir de ISIS-strijder echter opdragen naar een slagveld in Syrië of Irak te vertrekken. Sommige mannen krijgen een extra training, waarbij ze bijvoorbeeld leren om explosieven te fabriceren of waarbij ze opgeleid worden als scherpschutter. Als de groepering een dorp of gebied inneemt, is het niet ongewoon dat deze leden al dan niet op bevel van ISIS executies, martelingen en verkrachtingen uitvoeren.

Vrouwen

Een vrouw die uitreist naar het kalifaat doorloopt niet het strenge traject waaraan ISIS mannen onderwerpt. Net als voor de meeste andere jihadistische groeperingen, is voor ISIS de rol van de vrouw nadrukkelijk anders dan die van de man. Toch wordt van vrouwen in ISIS-gebied verwacht dat zij zich actief voor de groepering inzetten. Primair draait het hierbij om zo snel en zo veel mogelijk kinderen te krijgen. Vrouwen dienen hun zoons op te voeden tot ISIS-strijders. Dochters dienen op hun beurt met strijders te trouwen en met hetzelfde doel als hun moeder kinderen te krijgen.

In de tweede plaats vormt het rekruteren van andere vrouwelijke uitreizigers, vaak familie of vriendinnen, een cruciaal onderdeel van het leven van een vrouw in ISIS-gebied. In het verlengde hiervan vormt het produceren van ISIS-propaganda voor velen ook een kerntaak. Sommige vrouwen werken als lerares of medicus, terwijl anderen logistieke taken uitvoeren voor ISIS. Wat alle vrouwen gemeen hebben, is dat ze een bijdrage leveren om de terroristische organisatie ISIS draaiende te houden.

Veel uitgereisde vrouwen zouden graag met ISIS mee willen vechten, maar krijgen hier vooralsnog geen toestemming voor. Wel kunnen zij al vlak na aankomst les krijgen in het gebruik van vuurwapens. ISIS staat vrouwen ook toe om met wapens over straat te gaan. Ook dragen sommige vrouwen bomgordels, die ze tot ontploffing kunnen laten brengen als ze worden aangevallen.

De meest actieve rol die een vrouw momenteel bij ISIS kan hebben, is weggelegd voor de leden van de Al Khansaa-brigade, de religieuze zedenpolitie die enkel uit vrouwen bestaat en die in het leven is geroepen om andere vrouwen aan te spreken op ‘onislamitisch’ gedrag. Om ook de plaatselijke bevolking terecht te kunnen wijzen, moeten vrouwen die zich bij de Al Khansaa-brigade willen aansluiten, wel Arabisch kunnen spreken. Als een vrouw door de brigade wordt aangehouden, en ook veroordeeld wordt, dan voert een andere vrouw de straf uit. Zo delen ook uit het Westen uitgereisde vrouwen zweepslagen uit aan vrouwen die volgens ISIS over de schreef zijn gegaan.

Kinderen

Sinds het uitroepen van het ISIS-kalifaat, reizen er steeds vaker gezinnen met minderjarige kinderen uit naar ISIS-gebied. Deze ouders zien hun kinderen als de ISIS-strijders van de toekomst en zijn ervan overtuigd dat het een goed idee is om met het hele gezin naar een oorlogsgebied te verhuizen. Ook raken veel uitgereisde vrouwen zwanger in Syrië of Irak. Er worden dan ook steeds meer kinderen geboren van Nederlandse uitreizigers die officieel nergens staan ingeschreven. Er bevinden zich momenteel ten minste 70 Nederlandse kinderen in door jihadisten gecontroleerd gebied in Syrië en Irak, waarvan veruit de meesten bij ISIS. Ongeveer een derde is daar geboren en twee derde is door één of beide ouders meegenomen. Het daadwerkelijke aantal in Syrië of Irak geboren kinderen ligt waarschijnlijk hoger, omdat dit zeer moeilijk te verifiëren is.

Het leven voor kinderen in door ISIS gecontroleerd gebied is zwaar en traumatiserend. Met name kinderen die vanuit Nederland of een ander westers land naar Syrië zijn meegenomen kunnen moeilijk wennen aan hun nieuwe leefomgeving. Het meemaken van de dagelijkse bombardementen van het Syrische regime, de internationale coalitie en Rusland is aantoonbaar een stressvolle ervaring voor deze kinderen. Het leven in ISIS-gebied gaat voor deze kinderen gepaard met dood en verderf. Zo worden kinderen regelmatig geconfronteerd met het gegeven dat hun vader of andere familieleden sneuvelen in de strijd. Ook kunnen kinderen zelf het gevaar lopen om verwond of gedood te worden. ISIS-leden nemen jonge kinderen bovendien geregeld mee naar publieke executies en lijfstraffen. In sommige gevallen zetten ouders zelfs hun kinderen op de foto met de menselijke resten van door ISIS geëxecuteerde gevangenen.

Verder worden deze kinderen op dagelijkse basis geïndoctrineerd met het gedachtegoed van ISIS. Kinderen gaan naar school vanaf een jaar of zes. Naast reguliere vakken als Engels, Arabisch en wiskunde, krijgen zij ook les in de ISIS-doctrine over de juiste interpretatie en uitvoering van de jihad. ISIS bedeelt kinderen hierbij een specifieke rol toe op basis van hun geslacht.

Jonge meisjes wordt op school geleerd hoe zij hun toekomstige man het beste kunnen ondersteunen bij deze strijd. Vanaf een jaar of negen, soms eerder, moeten meisjes volledig gesluierd over straat. Jongens, die door ISIS gezien worden als strijders van de toekomst, kunnen vanaf dezelfde leeftijd terechtkomen in een trainingskamp voor kinderen. Hier leren zij onder meer om te gaan met steek- en vuurwapens en oefenen zij executies. Sommige kinderen van jihadisten lopen ook buiten school op straat met geweren rond.

Kinderen hebben steeds vaker een rol in propaganda van ISIS. Het gebruik van kinderen in propaganda past binnen de strategie van ISIS, die met mediabeelden vooral wil choqueren en daarmee de aandacht wil trekken. Door deze propaganda, die ook reguliere media veelal oppikken, mag ervan uitgegaan worden dat ouders die naar ISIS-gebied afreizen een realistisch beeld hebben van wat hun kinderen bij aankomst te wachten staat.