Vertrouwensfunctie

Wat is een vertrouwensfunctie en wie bepaalt wat een vertrouwensfunctie is?

Wat is een vertrouwensfunctie?

Als een organisatie alle beveiligingsmaatregelen heeft genomen en er nog risico's overblijven voor de nationale veiligheid, dan kan een vertrouwensfunctie aangewezen worden. Een vertrouwensfunctie is een functie waarbij het mogelijk is misbruik te maken van kennis of bevoegdheden waardoor de nationale veiligheid of andere gewichtige belangen van de staat ernstig bedreigd worden. Bijvoorbeeld:

  • functies waarin structureel omgang is met staatgeheime of gevoelige informatie, zoals ambtenaren die staatsgeheime documenten kunnen inzien of medewerkers van vitale bedrijven die inzage hebben in kwetsbare gegevens;
  • functies waarin toegang is tot mogelijke doelwitten of middelen voor een aanslag of spionage;
  • functies waarin zelfstandig en ongecontroleerde toegang is tot vitale bedrijfsprocessen, die zonder dat daarvoor bijzondere barrières hoeven te worden genomen, langdurig kunnen worden verstoord;
  • functies op sleutelposities in een organisatie waarin de democratische rechtsorde wordt bewaakt, bijvoorbeeld Nederlandse ambassadeurs in het buitenland.

Vertrouwensfuncties komen voor bij de Rijksoverheid, de Nationale Politie, de Dienst van het Koninklijk Huis, defensieorderbedrijven en bedrijven in de vitale sectoren.

Wie bepaalt wat een vertrouwensfunctie is?

Of een functie een vertrouwensfunctie is, wordt bepaald door een minister. Hij wijst op basis van vastgestelde criteria vertrouwensfuncties aan voor de ambtenaren op zijn eigen departement, eventuele onderdelen daarvan en bij organisaties en bedrijven die onder een beleidsterrein vallen waarvoor hij politieke verantwoordelijkheid draagt. De verantwoordelijk minister wordt ook wel de ‘vakminister' genoemd. Zo is bijvoorbeeld de minister-president verantwoordelijk voor het Koninklijk Huis, de minister van Veiligheid en Justitie voor de beveiliging van de burgerluchtvaart, de minister van Economische Zaken voor de sector gas en elektriciteit en de minister van Infrastructuur en Milieu voor de zeehavens.

Om ervoor te zorgen dat de aanwijzing van vertrouwensfuncties binnen en buiten de Rijksoverheid door de verschillende vakministers op uniforme wijze plaatsvindt, is de Leidraad aanwijzing vertrouwensfuncties opgesteld.