Verzamelen van inlichtingen

Inlichtingenwerk bestaat uit het doen van onderzoek. Bijvoorbeeld naar personen en organisaties die een dreiging vormen voor de nationale veiligheid of naar mogelijk kwade bedoelingen van andere statelijke actoren. Dit werk gebeurt bij de directies Inlichtingen en Operatiën.

Inlichtingen

De directie Inlichtingen onderzoekt ontwikkelingen, personen en organisaties. Bij de verschillende desks, thematische (bijvoorbeeld contra-terrorisme) en geografische (zoals het Midden-Oosten), werken inlichtingenofficieren - analisten en bewerkers - aan het verzamelen en analyseren van relevante informatie die vervolgens wordt gedeeld met interne en externe partners.

Hier werken ook collega's die een buitenlandse taal, zoals Chinees, Arabisch of Russisch, spreken en gesprekken in deze talen kunnen volgen, duiden en vertalen.

FrontOffice

Wij bedenken niet zelf waar we onderzoek naar doen. De richting wordt bepaald door de Commissie Veiligheids- en Inlichtingendiensten Nederland. Hieraan nemen vijf ministeries deel en zij bepalen de behoefte aan inlichtingen en de prioriteiten. Dit kan betrekking hebben op terrorisme, extremisme en spionerende landen. Wel bepalen we zelf naar welke concrete personen of organisaties we onderzoek doen en wat de beste manier is.

'De informatie die ik uit tapgesprekken haal, is één van de puzzelstukjes in het onderzoek.'

We beginnen een onderzoek altijd met openbare bronnen, zoals de media, publicaties of voor iedereen toegankelijke databestanden. Dit levert niet altijd voldoende gegevens op over personen of organisaties die een veiligheidsrisico vormen. Om achter hun werkelijke bedoelingen te komen, doen we vervolgens diepgravender onderzoek. Dat gebeurt vaak met middelen die inbreuk maken op de privacy van een persoon, zoals afluisteren of het hacken van computers.

Operatiën

De directie Operatiën voert operationele activiteiten uit. Dat varieert van het doorzoeken van woningen of het openen van brieven tot technisch-operationele werkzaamheden als het ontwerpen, ontwikkelen en plaatsen van afluisterapparatuur. Ook het onderzoeken van grote datasets wordt aangestuurd door de directie Operatiën. Hier kunnen personen ('targets') uit voortkomen waar we nader onderzoek naar willen doen.

Cameratechniek

Niet alle informatie die wij nodig hebben kunnen we door technologie of andere vormen van onderzoek verkrijgen. Daarvoor zijn vaak aanvullende bronnen nodig, zoals personen die zich de buurt van een target bevinden of in een organisatie zitten. Dit heet human intelligence (humint).

'Onze inlichtingenteams willen orde kunnen scheppen in grote hoeveelheden informatie.'

Gesprekscontacten zijn de laagdrempeligste vorm van humint, ook het uitwisselen van kennis met wetenschappers of andere experts valt hier bijvoorbeeld onder. Informanten delen hun kennis vrijwillig met ons, bijvoorbeeld door ons een ledenlijst te geven.

Agenten verzamelen - op ons verzoek - actief specifieke informatie. Daarvoor kan het soms nodig zijn om de wet te overtreden, bijvoorbeeld om geloofwaardig over te komen.

Welke inlichtingen- en operationele functies zijn er bij de AIVD?

Ga terug naar Werken bij de AIVD.