Voorwoord
door Simone Smit, directeur-generaal van de AIVD
Hoe treed je verstandig op in een wereld vol conflict en botsende belangen, in het bijzonder als je die conflicten niet zelf hebt gezocht? Het is een vraag waarmee Nederland momenteel indringend wordt geconfronteerd.
Het is ook een vraag waarover de AIVD voortdurend nadenkt. Het is immers onze verantwoordelijkheid de nationale veiligheid van Nederland te beschermen. Dat vraagt effectief handelen, ongeacht wat de dreigingen in binnen- of buitenland zijn. In zekere zin is dit jaarverslag te lezen als antwoord op de vraag hoe we dat in 2025 hebben gedaan.
Het handelen van de AIVD begint altijd met het onderzoeken van de feiten,ook als anderen die proberen te verbergen. We duiden de feiten eigenstandig en apolitiek, in alle nuance en ongeacht of ze comfortabel zijn om
onder ogen te zien – vaak zijn ze dat niet.
Het is bijvoorbeeld een oncomfortabel feit dat het regime van Rusland zich in 2025 nog aanvallender is gaan opstellen tegen Europese landen. In woorden: het regime schildert onze vrijheden af als pervers en bedreigend en probeert eenheid in en tussen Europese landen te ondermijnen. En in daden: Russische hackers pleegden cyberaanvallen op onder meer de Nederlandse politie en de Signal- en WhatsApp-accounts van onze hoogwaardigheidsbekleders en militairen.
Het is een oncomfortabel feit dat China – een land dat we als handelspartner met open armen ontvangen – al jaren heimelijk en illegaal actief is om de kennis van onze bedrijven en kennisinstellingen te bemachtigen, en dat de dreiging daarvan in 2025 zowel is verbreed als verdiept. Dat bedreigt onze autonomie en het innovatie- en verdienvermogen van bedrijven waar Nederland trots op is.
Beeld: © AIVD
Simone Smit, Directeur-generaal Algemene Inlichtingen-en Veiligheidsdienst
Zulke activiteiten staan niet op zichzelf. Ze zijn onderdeel van een breder streven van verscheidene landen om in de wereld (China, in mindere mate Rusland) of in een regio (onder meer Iran en Noord-Korea) meer macht naar zich toe te trekken en de wereldorde te vervormen naar eigen autocratische ideologie.
Die dynamiek is de eerste maanden van 2026 verder op scherp gezet. Met overweldigend militair optreden in Venezuela en Iran heeft de Verenigde Staten duidelijk gemaakt dat het zal ingrijpen als het vindt dat andere landen Amerika’s positie bedreigen, of als zij Amerika’s zwaarwegende belangen in gevaar brengen.
De langetermijngevolgen daarvan, ook voor de nationale veiligheid van Nederland, zijn nog onduidelijk. Maar we zien met nog meer scherpte dan in de afgelopen jaren een instabiele en onvoorspelbare wereldorde, na decennia waarin stabiliteit en voorspelbaarheid het fundament waren voor groei en vrede.
Dit jaarverslag beschrijft wat we op basis van onderzoek kunnen zeggen over tegen Nederlandse veiligheidsbelangen gerichte activiteiten van andere landen, en wat we op basis van inlichtingenonderzoek hebben ontmaskerd en gestopt. Dat geldt ook voor dreigingen waarbij actoren in binnen- en buitenland zijn verbonden. Zo hebben we meer inzicht gekregen in hoe andere landen soms criminele netwerken in Nederland inzetten.
Het geldt bovendien voor extremistische en terroristische dreigingen. Zo denken we opnieuw (onder meer) jihadistisch geweld te hebben voorkomen. Zeker elf keer bracht de AIVD daarover een ambtsbericht uit, op basis waarvan de politie aanhoudingen kon verrichten. Extra zorgelijk is dat zes van de aangehouden personen jonger waren dan 24, wat duidt op een verdere toename van het aantal pro-ISIS jongeren in Nederland.
De aanhoudingen illustreren nog een kenmerk van het handelen van de AIVD: het is erop gericht om onze partners beter in staat te stellen hun werk te doen voor de veiligheid van Nederland. De AIVD werkt daarom nauw samen met partners in de veiligheidsketen, de MIVD en de NCTV, de politie en het Openbaar Ministerie in het bijzonder. En we werken steeds meer samen met het bedrijfsleven en het openbaar bestuur. Die relaties hebben we in 2025 versterkt en uitgebreid.
Ook internationaal hebben we nog meer de krachten gebundeld. Want het is evident dat we samen sterker staan in de huidige wereldorde. De samenwerking met Europese partnerdiensten hebben we zelfs zo geïntensiveerd, dat het niet overdreven is te spreken van een kantelpunt. Een sprekend voorbeeld is dat de AIVD in 2025 het aantal inlichtingenbijdragen aan de Single Intelligence Analysis Capacity van de Europese Unie meer dan verdubbeld heeft.
Buitenlandse diensten werken graag met ons samen omdat de AIVD wat te bieden heeft. We zijn, in alle bescheidenheid, goed in wat we doen. Onze taak vraagt dat van ons. Dat raakt een derde kenmerk van ons handelen – we blijven dichtbij onszelf. We versterken waar we goed in zijn (onder meer onze technologie, waarin we voorop willen lopen), we bewaken onze onafhankelijkheid en we weten wat we te beschermen hebben. We zijn de inlichtingen- en veiligheidsdienst van een vrije en een weerbare democratie. Juist daarom geven onze mensen het beste van zichzelf.
En zo – op basis van de feiten, krachten bundelend met wie onze belangen of waarden deelt en onze veiligheid kan vergroten, dienstbaar aan de samenleving – handelde de AIVD in 2025 in het belang van de nationale veiligheid. Dat is werk om met trots bij stil te staan.