Als er een wijziging komt in het Justitieel Documentatie Systeem van een vertrouwensfunctionaris, bijvoorbeeld omdat diegene veroordeeld is voor een misdrijf, ontvangt de Unit Veiligheidsonderzoeken (UVO) hiervan automatisch een melding.
Ook als de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) of Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) nieuwe informatie krijgt over staatsgevaarlijke of antidemocratische activiteiten van een vertrouwensfunctionaris, wordt dit automatisch gemeld bij de UVO. Dit heet Automatisch Alerteren.
Een automatische alertering kan aanleiding zijn om een hernieuwd veiligheidsonderzoek in te stellen, ook al zou dat volgens de reguliere herhaaltermijn (5 jaar of een veelvoud daarvan) nog niet nodig zijn. De uitkomst hiervan kan zijn dat de verklaring van geen bezwaar (vgb) en eventueel clearance wordt ingetrokken.