Jaarverslag AIVD: 'klassieke' dreigingen steeds meer digitaal

Dreigingen voor de nationale veiligheid die we van oudsher kennen, zoals spionage, heimelijke politieke beïnvloeding, terrorisme en sabotage spelen zich tegenwoordig af in de digitale ruimte. Dat schrijft de AIVD in zijn jaarverslag over 2017.

Toename politieke en economische spionage

Steeds meer landen probeerden in 2017 om via politieke spionage met digitale middelen Nederlandse besluitvorming te achterhalen of heimelijk te beïnvloeden. De inzet van digitale aanvallen is laagdrempelig, goedkoop, moeilijk terug te voeren naar de daadwerkelijke afzender en het potentiële bereik is veel groter.

Op het gebied van economische spionage ziet de AIVD een toename in het aantal aanvallen in Europa op bedrijven en instellingen. Naast gerichte aanvallen hebben staten ook ongerichte aanvallen gepleegd om zoveel mogelijk instanties te raken en schade aan te richten.

Rob Bertholee

Inzet van sociale media voor rekrutering

Digitale middelen worden steeds meer gebruikt om mensen te rekruteren voor spionage. Via zakelijke sociale media, zoals LinkedIn, benaderen staten medewerkers van organisaties en bedrijven die voor hen interessant zijn. Zo proberen zij informatie via deze medewerkers te verkrijgen.

Via digitale kanalen inspireren en stimuleren

Jihadistisch-terroristen gebruiken digitale middelen vooral om hun aanhangers te inspireren en stimuleren. Zeker nu ISIS het strijdgebied bijna geheel heeft verloren wil de groepering laten zien dat zij er nog toe doet en roept aanhangers in het Westen op om wraak te nemen. Terroristen beschikken nog niet over de capaciteiten om cyberaanvallen te plegen die de samenleving ontwrichten, maar streven daar wel naar.

Nestelen als voorbereiding op sabotage

De AIVD heeft gezien dat statelijke actoren activiteiten verrichten om het mogelijk te maken om sabotage te plegen op essentiële processen, zoals de energie- en communicatievoorziening. Zij nestelen zich in de vitale infrastructuur. Alertheid op digitale veiligheid is cruciaal.

Parlementaire instemming met modern gereedschap

Digitale aanvallen worden steeds geavanceerder en de impact van een aanval is groot. Kwaadwillenden verzinnen steeds nieuwe methoden, nieuwe technieken en nieuwe middelen. Daarom heeft het parlement ingestemd met de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) 2017. Op 21 maart spreekt de Nederlandse bevolking zich in een raadgevend referendum uit over de nieuwe Wiv.

Lees het jaarverslag 2017 en bekijk het jaarbeeld 2017.