Wat de overheid doet

De Nederlandse overheid hecht groot belang aan het nakomen van haar internationale afspraken en zal deze in de meeste gevallen voor laten gaan op binnenlandse (handels-)belangen.

Nederland heeft zich aangesloten bij zowel verschillende internationale non-proliferatieverdragen als bij exportcontrole-afspraken. Het is belangrijk de regels en het beleid te kennen, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Non-proliferatieverdragen

Verschillende internationale verdragen verbieden het ontwikkelen, produceren, bezitten en inzetten van massavernietigingswapens: de zogenaamde non-proliferatieverdragen. Deze zijn door vrijwel alle bestaande staten ondertekend. Ook door Nederland.

Exportcontroles

Een aantal geïndustrialiseerde landen (de zogenaamde exportcontrole-regimes) hebben tevens gezamenlijk exportcontroles ingesteld op chemicaliën, materialen, machines en technologie geschikt voor de productie van massavernietigingswapens en sommige overbrengingsmiddelen.

De goederenlijsten waartoe de exportcontrole-regimes besluiten, zijn via de EU-wetgeving ook in Nederland van kracht. Het gaat dan om controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van dualuse-goederen.

Exportbeperking goederen voor tweeërlei gebruik (dual use)

Veel materialen en technologieën die nodig zijn voor de ontwikkeling van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen, hebben een dualuse-karakter. Ze kunnen zowel een civiele als een militaire toepassing krijgen. In deze gevallen is het belangrijk te weten wie de echte (eind)afnemer is en waarvoor het bestelde gebruikt gaat worden.

Exportcontrole heeft voor een aanzienlijk deel betrekking op juist deze goederen en diensten. Meer informatie over wat hieronder valt en wat de exportregels hierbij zijn, kunt u vinden op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken

Ook kennismigratie en technische bijstand in de vorm van trainingen met een mogelijk relatie met programma’s voor massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen, vallen onder deze dualuse-exportbeperkingen.

Europese maatregelen

Landen van zorg proberen voor hun wapenprogramma's ook goederen te verwerven die niet onder de dualuse-verordening vallen. Op Europees niveau worden hiervoor maatregelen getroffen die van belang kunnen zijn voor uw organisatie. Op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken vindt u informatie over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot relevante Europese maatregelen.

Catch-all-beschikking

Niet alle goederen die gebruikt kunnen worden voor de ontwikkeling en productie van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen staan op de lijsten van vergunningplichtige goederen. Als er aanwijzingen zijn dat een niet-vergunningplichtig 'goed' mogelijk kan bijdragen aan een programma voor massavernietigingswapens, kan de overheid dit ad hoc onderwerpen aan een vergunningplicht, de zogenaamde catch-all-beschikking.

Als u zelf twijfelt aan het eindgebruik van goederen, kunt u bij de overheid (CDIU) ook voor niet-vergunningplichtige goederen meer informatie aanvragen via de zogeheten sondage-procedure (proefaanvraag). Deze sondage geeft u uitsluitsel over het al dan niet vergunningplichtig zijn van een goed.