Wat is een veiligheidsonderzoek?

U vervult een vertrouwensfunctie of solliciteert op een vertrouwensfunctie. Dan krijgt u te maken met een veiligheidsonderzoek. Lees hieronder hoe een veiligheidsonderzoek in zijn werk gaat en waar u een aanvraag kunt indienen.

Als u gaat werken met vertrouwelijke informatie of op een bijzondere locatie, kan het nodig zijn dat u een veiligheidsonderzoek krijgt.

Een veiligheidsonderzoek kan door de werkgever worden aangevraagd om een van de volgende redenen.

  • Er is een verklaring van geen bezwaar (vgb) nodig voor het vervullen van een vertrouwensfunctie.
  • Er is een personnel security clearance (clearance) nodig voor toegang tot gerubriceerde informatie van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), de Europese Unie (EU) of de European Space Agency (ESA).
  • Er wordt om informatie gevraagd in de vorm van een 'mededeling' door een ander land of een andere volkenrechtelijke organisatie.

In Nederland is een aantal volkenrechtelijke organisaties gevestigd, zoals het Internationaal Gerechtshof, de Kosovo-rechtbank, het speciaal tribunaal voor Libanon.

Een combinatieverzoek voor een vgb en een clearance is ook mogelijk.

Wanneer veiligheidsonderzoek aanvragen?

Een veiligheidsonderzoek mag pas worden aangevraagd als de sollicitatie- of selectieprocedure is afgerond. Bent u al in dienst van de werkgever en heeft u eerder al een veiligheidsonderzoek gehad? Dan kan er na ten minste 5 jaar een hernieuwd onderzoek worden aangevraagd. Bij gewijzigde omstandigheden, zoals een nieuwe functie of partner, kan ook eerder een hernieuwd onderzoek plaatsvinden.

Burgerluchtvaart

Voor de burgerluchtvaart moet iedere vijf jaar een hernieuwd onderzoek worden gedaan. Dat moet volgens Europese regels omdat de burgerluchthavens in Nederland zijn aangewezen als Security Restricted Area's (SRA).

Clearance

Bij een verzoek voor een personnel securityclearance mag een veiligheidsonderzoek pas worden gestart als het bedrijf over een goedkeuring van de NSA beschikt. 

De Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo)

De Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo) is de basis voor het uitvoeren van alle veiligheidsonderzoeken. Gaat het om een clearance ? Dan wordt ook gekeken naar de regels van de NAVO, de EU of ESA.

Soorten veiligheidsonderzoeken

Er zijn drie soorten veiligheidsonderzoeken. De zwaarte van het onderzoek is afhankelijk van de functie en werkzaamheden.

A-veiligheidsonderzoek

De uitgebreidste vorm is een A-veiligheidsonderzoek. Hierin worden ook vragen gesteld over uw directe familie. In dit onderzoek wordt alle informatie over minstens de laatste 10 jaar meegenomen. Heeft u een partner? Dan wordt de informatie van uw partner over ten minste de laatste 5 jaar beoordeeld.

B-veiligheidsonderzoek

In een B-veiligheidsonderzoek wordt directe familie niet meegenomen, maar kijken we wel naar de partner (indien van toepassing). De beoordelingsperiode in dit onderzoek is korter: 8 jaar.

C-veiligheidsonderzoek

Een C-veiligheidsonderzoek is het minst uitgebreide onderzoek. Hierin wordt informatie over een eventuele partner niet meegenomen. De beoordelingsperiode is in dit onderzoek 5 jaar.

Clearance

Bij een verzoek voor een personnel security clearance (clearance) of een mededeling zoals beschreven in artikel 13 van de Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo), worden andere termen gebruikt. Hieronder staat welk niveau veiligheidsonderzoek hiervoor in Nederland geldt.

  • (Cosmic) Top secret: A-veiligheidsonderzoek
  • Secret: B-veiligheidsonderzoek
  • Confidential: C-veiligheidsonderzoek

De Unit Veiligheidsonderzoeken van de AIVD en MIVD, die deze onderzoeken uitvoert, kan alleen een veiligheidsonderzoek instellen naar personen die de Nederlandse nationaliteit hebben.

Lees meer over clearances voor niet-Nederlanders 

Wat onderzoeken we in een veiligheidsonderzoek?

Het veiligheidsonderzoek helpt de (inter)nationale veiligheid te beschermen. Met dit onderzoek kunnen wij vaststellen of het zeker genoeg is dat u onder alle omstandigheden uw functie trouw kunt vervullen. 

Dit betekent dat u eerlijk, onafhankelijk, loyaal, integer en veiligheidsbewust moet zijn. Meer informatie over de criteria staat in artikel 5 van de Beleidsregel Veiligheidsonderzoeken.

'Eerlijk duurt het langst. Wees tijdens het veiligheidsonderzoek open over alles.'

Open en eerlijk zijn tijdens het veiligheidsonderzoek is ontzettend belangrijk. Zowel bij het invullen van het formulier voor de Opgave Persoonlijke Gegegevens als in het gesprek met de onderzoeker. Als wij merken dat u bewust of onbewust niet de waarheid vertelt of informatie achterhoudt, kan dat leiden tot een negatief besluit.

In dat geval kunnen wij geen verklaring van geen bezwaar (vgb) of personnel security clearance (clearance) afgeven. Zonder een vgb of clearance mag u de functie niet vervullen en het werk niet gaan doen.

Een veiligheidsonderzoek aanvragen doet u zo

Aan het einde van de sollicitatieprocedure kan de werkgever het veiligheidsonderzoek aanvragen. Dit kan ook als het vorige veiligheidsonderzoek tenminste 5 jaar geleden is uitgevoerd. In alle gevallen moet een nieuwe Opgave Persoonlijke Gegevens (OPG) worden ingevuld.

Alleen de werkgever kan een (hernieuwd) veiligheidsonderzoek aanvragen. Goed om te weten: bij Defensie loopt zo'n aanvraag via de beveiligingsfunctionaris.

De werkgever vult het formulier Aanmelding Veiligheidsonderzoek (AV) in. Dit kan: 

  • geheel digitaal via de webapplicatie eOPG (elektronische Opgave Persoonlijke Gegevens);
  • of door het AV-formulier te downloaden.

Als de werkgever kiest voor eOPG, kan het formulier ook geheel digitaal en online worden ingevuld. Dit is de snelste optie. Kies de werkgever voor optie 2? Dan moet eerst het juiste formulier worden gedownload. Het formulier Aanvraag Veiligheidsonderzoek (AV) is te vinden op de pagina Formulieren voor het veiligheidsonderzoek en eOPG.

Het veiligheidsonderzoek in 5 stappen

Soms wordt geen vgb of clearance toegekend. Op de pagina Een negatief besluit, en nu? leest u wat er dan gebeurt en wat u in zo'n geval kunt doen.

Ga terug naar de overzichtspagina Veiligheidsonderzoek.